Kinh nghiệm chọn mua motor giảm tốc cũ hàng Nhật

Motor giảm tốc cũ hàng Nhật (hàng bãi) giúp nhiều xưởng có máy chạy bền với chi phí thấp hơn hẳn hàng mới. Nhưng mỗi con hàng bãi có tuổi đời và tình trạng khác nhau, nên chọn đúng thông số và kiểm tra kỹ là việc bắt buộc. Bài này tổng hợp những gì Đông Phong rút ra từ việc bán, sửa và thu mua motor giảm tốc cũ mỗi ngày. Hàng đang có sẵn, anh chị xem tại trang motor giảm tốc Nhật bãi của công ty.

1. Motor giảm tốc là gì, dùng vào việc gì

Motor giảm tốc là cụm gồm động cơ điện và hộp số. Động cơ quay nhanh, hộp số hạ tốc độ xuống và tăng lực kéo (mô-men xoắn) ở trục ra.

Tốc độ trục ra bằng tốc độ động cơ chia cho tỷ số truyền. Ví dụ, động cơ 4 cực quay khoảng 1.450 vòng/phút, lắp hộp số tỷ số 1/30 thì trục ra quay khoảng 48 vòng/phút.

Trong xưởng, motor giảm tốc có mặt ở hầu hết những chỗ cần quay chậm mà khỏe:

• Băng tải, gàu tải, vít tải.
• Máy trộn, máy khuấy bồn, máy khuấy bể xử lý nước thải.
• Máy cuốn, máy xả cuộn, máy ép, máy cắt.
• Cửa cuốn kho xưởng, tời kéo.
• Máy sấy trống quay, máy xát, máy phân loại nông sản.

2. Vì sao nhiều xưởng chọn hàng bãi Nhật

• Giá thấp hơn nhiều so với hàng mới cùng hãng. Với xưởng vừa và nhỏ, khoản chênh này đáng kể, nhất là khi cần nhiều máy.
• Nhiều máy vẫn còn tốt. Nhà máy Nhật thường bảo trì thiết bị đều đặn, bánh răng và vỏ máy làm chắc chắn. Có máy vỏ ngoài xấu nhưng bên trong còn tốt.
• Có sẵn để thay ngay. Máy hỏng giữa ca thì chờ đặt hàng mới là thiệt hại lớn. Một số dòng motor mới công suất lớn phải đặt hàng 30–45 ngày, trong khi hàng bãi chọn được ngay trong kho.

Điểm cần biết: chất lượng hàng bãi phụ thuộc vào tuổi đời và cách dùng trước đó của từng con. Vì vậy hai máy cùng hãng, cùng công suất vẫn có thể khác nhau, và phần kiểm tra ở mục 5 là không bỏ qua được.

3. Các hãng thường gặp trong hàng bãi

Ngoài kiểu thường, hàng bãi còn có các kiểu lắp đặc biệt như cốt âm (trục rỗng), úp vách, mặt bích. Nên ghi rõ kiểu lắp khi hỏi hàng để khỏi phải chế lại bệ máy.

4. Chọn đúng thông số trước khi mua

Cách nhanh và chắc chắn là chụp tấm mác (nhãn thông số) trên máy đang dùng rồi gửi cho người bán. Nếu mác đã mất, cần xác định:

1. Công suất. Quy đổi gần đúng: 0,75 kW ≈ 1 HP; 1,5 kW ≈ 2 HP; 2,2 kW ≈ 3 HP; 3,7 kW ≈ 5 HP; 7,5 kW ≈ 10 HP. Máy chạy liên tục nhiều ca nên chọn bằng hoặc lớn hơn một bậc.
2. Điện áp. Hàng Nhật là điện 3 pha, nhiều con ghi 200V theo lưới điện Nhật. Xưởng có 3 pha 380V thì ưu tiên con nhãn ghi 220/380V hoặc 200/400V; con chỉ ghi 200V phải chạy qua biến tần hoặc biến áp (xem mục 9). Máy 1 pha 220V hiếm hơn; xưởng chỉ có điện 1 pha có thể dùng biến tần để chạy motor 3 pha.
3. Tỷ số truyền và tốc độ ra. Tỷ số càng lớn thì trục ra càng chậm và càng khỏe. Chọn sai tỷ số thì máy chạy quá nhanh hoặc quá chậm so với dây chuyền.
4. Kiểu lắp và trục. Chân đế, mặt bích, cốt âm hay úp vách; trục ra thẳng hay vuông góc; đường kính trục và rãnh then.
5. Môi trường làm việc. Chỗ ẩm, nhiều bụi hoặc bị nước tạt nên chọn máy vỏ kín, có cánh tản nhiệt, và che chắn thêm.

5. Kiểm tra máy trước khi nhận

• Đối chiếu mác máy với thông số đã chốt: công suất, điện áp, tỷ số, tốc độ.
• Chạy thử không tải vài phút. Máy phải êm, không có tiếng lạch cạch của bánh răng, không rung giật.
• Sờ vỏ sau khi chạy. Ấm là bình thường; nóng nhanh bất thường là dấu hiệu cần xem lại.
• Lắc trục ra. Trục rơ nhiều là bánh răng hoặc bạc đạn đã mòn.
• Xem phốt dầu. Trục ra và các mặt ghép không được rỉ dầu.
• Kiểm tra dây quấn. Với máy quan trọng, có thể đề nghị tháo nắp xem dây hoặc đo cách điện trước khi mua.

Mua ở xa thì đề nghị người bán gửi ảnh thật và video chạy thử của đúng chiếc máy sẽ giao, đóng gói chắc chắn, gửi chành xe; khi nhận hàng, đối chiếu với ảnh trước khi lắp.

6. Bảo dưỡng để máy chạy bền

• Dầu hộp số: kiểm tra mức dầu định kỳ; thay dầu theo hướng dẫn của hãng, hoặc sớm hơn khi dầu đục, có mạt kim loại.
• Bạc đạn: máy bắt đầu kêu to hoặc rung là lúc nên thay bạc đạn, đừng để kéo mòn trục và bánh răng.
• Làm mát: vệ sinh cánh quạt và khe gió; không bọc kín motor.
• Bảo vệ điện: lắp rơ-le nhiệt và bảo vệ mất pha; tránh để máy chạy quá tải kéo dài.
• Khi hỏng: quấn lại dây hoặc thay bánh răng, bạc đạn thường rẻ hơn thay máy. Đông Phong nhận quấn, sửa motor và motor giảm tốc 1 pha, 3 pha tới 750 kW; máy nhỏ khoảng 1 ngày, máy lớn 2–3 ngày, bảo hành 6 tháng.

Ngoài motor giảm tốc, nhiều xưởng còn cần động cơ Nhật bãi loại thường để chạy bơm, quạt, máy nén khí. Cách chọn công suất, tốc độ và kiểm tra dây quấn cũng tương tự như trên.

7. Mua motor giảm tốc cũ ở đâu

Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Đông Phong bán motor giảm tốc cũ hàng Nhật, motor điện Nhật cũ và hộp số giảm tốc, đồng thời thu mua motor cũ và nhận quấn, sửa. Khách được xem hàng, chạy thử tại chỗ; hàng gửi đi toàn quốc qua chành xe.

• Cửa hàng: 42 Liên Khu 4-5, Bình Hưng Hòa B, Bình Tân, TP.HCM
• Cửa hàng 2: 1015 Lê Đức Anh (QL1A), Bình Trị Đông, Bình Tân, TP.HCM
• Điểm bán Đồng Nai: 154 Thừa Đức, xã Xuân Đường, TP. Đồng Nai
• Điểm Gò Dầu: Tổ 18, Khu phố Phước Hưng, phường Phú Mỹ, TP.HCM
• Hotline/Zalo: 0917 882 099 (Thế Hải)

8. Cách đọc nhãn motor Nhật: kW, V, Hz, cực, tỷ số

Nhãn motor Nhật thường ghi tiếng Nhật, nhưng chỉ cần nhớ vài chữ là đọc được hết:

Nhãn Mitsubishi GM-D: 2.2kW, 4 cực (4P), 3 pha; điện áp 200/200/220V ứng với 50/60/60Hz; dòng 9,3/8,7/8,1A; tỷ số 1:60; trục ra 25 vòng/phút ở 50Hz, 30 ở 60Hz; cách điện cấp B; IP44. Nhãn chỉ có 200V nên thuộc trường hợp phải chạy qua biến tần hoặc biến áp (mục 9).

Nhãn Hitachi 3.7kW không ghi tỷ số, chỉ ghi tốc độ trục ra 75 vòng/phút ở 50Hz (90 ở 60Hz): lấy 1.450 ÷ 75 ≈ 19, tức tỷ số khoảng 1/20. Sản xuất 2012, cách điện cấp E, IP44, cũng chỉ ghi 200V.

Nhãn hộp số SKK SF56D: 5.5kW, tỷ số 1:30, trục ra 50 vòng/phút ở 50Hz (60 ở 60Hz). Nhãn hộp số không ghi điện áp – điện áp đọc trên nhãn motor gắn kèm. Dòng chữ Nhật cuối nhãn dặn đổ dầu đến giữa mắt dầu.

9. Đấu điện motor Nhật 200V vào lưới 380V: 4 trường hợp

Đây là chỗ hay cháy máy nhất với người mới dùng hàng bãi. Lưới công nghiệp Nhật là 200V 3 pha, nên rất nhiều motor ghi 200V. Trước khi cấp điện, mở hộp cực đếm số đầu dây và đọc nhãn, rồi xếp vào một trong bốn trường hợp:

Trường hợp 2–3: nhãn Mitsubishi GM-DDB 5.5kW chỉ ghi 200/200/220V (50/60/60Hz), dòng 23A ở 200V, tỷ số 1:30. Không đấu thẳng lưới 380V; chạy qua biến tần cài 200V hoặc biến áp.

Trường hợp 1: nhãn Super Line 22kW ghi 400V 50Hz (400/440V 60Hz), dòng 39,5A – đấu thẳng lưới 380V Việt Nam. Hai hàng tốc độ 1.460 và 735 vòng/phút cho biết đây là motor 2 cấp tốc độ, đấu theo sơ đồ trong hộp cực.

Ba lỗi hay gặp: đấu tam giác con 220/380V vào lưới 380V (mỗi cuộn chịu 380V thay vì 220V – cháy); cắm thẳng con 200V 3 dây vào 380V vì "thấy motor 3 pha"; và lấy nguồn cuộn thắng từ ở ngõ ra biến tần (nguồn cuộn thắng phải lấy trước biến tần). Khi không chắc, chụp nhãn và hộp cực gửi Zalo 0917 882 099, Đông Phong xem giúp trước khi anh chị đóng điện.